DROGI CZUCIOWE
Drogi czuciowe to projekcyjne/rzutowe drogi wstępujące. Dzielą się one na 3-neuronowe drogi filogenetycznie nowe i na 2-neuronowe drogi filogenetycznie stare.Do dróg filogenetycznie nowych (3) zalicza się układ grzbietowo-wstęgowy i układ przednio-boczny.
Układ grzbietowo-wstęgowy przewodzi czucie głębokie.
Układ przedni - czucie delikatnego dotyku
Układ boczny - czucie protopatyczne - bólu i temperatury
WSPÓLNE CECHY
układu grzbietowo-wstęgowego i przednio-bocznego
- początek w receptorach na obwodzie :
- czucie głębokie (grzbietowo-wstęgowy) odbierają ciałka Meissnera (dotykowe) i Vater-Pacciniego (ucisku)
- czucie delikatnego dotyku (przedni) - ciałka Meckla (łąkotki dotykowe)
- czucie bólu (boczny) - algoreceptory
- czucie temperatury (boczny) - termoreceptory (zimno - ciałka Krauzego, ciepło - ciałka Ruffiniego)
- ciało I neuronu znajduje się zawsze w zwoju rdzeniowym
- skrzyżowaniu ulega II neuron zaraz na swoim początku
- drugi neuron drogi czuciowej kończy się we wzgórzu w jądrze brzusznym tylnym wzgórza (VPM+VPL)
- dla obszaru zaopatrywanego przez nn. rdzeniowe jest to jądro brzuszne tylnoboczne wzgórza (VPL)
- ostatni, III neuron tych dróg przebiega od wzgórza do ośrodków czuciowych w korze (pola 3,1,2)
15.12.2008. 20:46
RÓŻNICE
RÓŻNICEpomiędzy układem grzbietowo-wstęgowym, a przednio-bocznym
- zasadnicza różnica w przebiegu tych dróg dotyczy miejsca skrzyżowania II neuronu
- układ grzbietowo-wstęgowy krzyżuje się tylko w jednym miejscu - w części podoliwkowej rdzenia przedłużonego
- układ przednio-boczny krzyżuje się na całej długości rdzenia kręgowego
Jako, że oba te układy dochodzą poprzez wzgórze do kory, to wiodą one czucie uświadamiane przez ustrój.
Drogi filogenetycznie stare są tylko 2-neuronowe, kończą się w móżdżku, nie dochodzą do wzgórza i kory, a zatem nie są uświadamiane przez ustrój.
UKŁAD GRZBIETOWO-WSTĘGOWY
Układ grzbietowo-wstęgowy ma 3 neurony, z których :
- I - znajduje się w zwoju rdzeniowym
- II - jądro smukłe [Golla] i klinowate [Burdacha]
- III - jądro brzuszne tylne wzgórza (VPM+VPL)
Osobliwością tej drogi jest bardzo długi I neuron rozpoczynający się w ciałkach Meissnera i Pacciniego, które znajdują się w okostnej, ścięgnach i wrzecionkach mięśniowych. Przez korzeń tylny n. rdzeniowego wstępuje do sznura tylnego rdzenia kręgowego i wspina się w nim aż do jądra smukłego i klinowatego w rdzeniu przedłużonym.
W pęczku smukłym [Golla] jest przewodzone czucie głębokie z kończyny dolnej (smukłe nogi), a w pęczku klinowatym [Burdacha] z kończyny górnej.
II neuron tworzy tzw.wstęgę przyśrodkową, która ulega skrzyżowaniu w rdzeniu przedłużonym, po czym wspina się w pniu mózgu i dochodzi do wzgórza.
III neuron rozpoczyna się w jądrze brzusznym tylnym wzgórza (VPM+VPL) oraz kończy na korze w ośrodkach czuciowych kory zakrętu zaśrodkowego (pola 3,1,2).
15.12.2008. 20:46
UKŁAD PRZEDNIO-BOCZNY
I neuron układu przednio-bocznego rozpoczyna się w termoreceptorach, algoreceptorach (bólowe) oraz mechanoreceptorach (płytki dotykowe Merckla), a kończy w rogach tylnych rdzenia kręgowego.II neuron rozpoczyna się w tychże rogach tylnych rdzenia kręgowego, po czym ulega skrzyżowaniu, wytwarzając tzw. spoidło białe (comissura alba), następnie zagina się pod kątem 90o do góry i wspina w pniu mózgu aż do wzgórza. II neuron jest zróżnicowany dwojako :
- droga rdzeniowo-wzgórzowa przednia, która jako komponent przedni przewodzi delikatny dotyk
- droga rdzeniowo-wzgórzowa boczna, która przewodzi czucie bólu i temperatury.
III neuron przebiega od jądra brzusznego tylnego wzgórza (VPL+VPM) i kończy się w ośrodkach czuciowych kory (3,1,2).
wszystkie przez pień mózgu = wstęgi
15.12.2008. 20:45
DROGI CZUCIA GŁĘBOKIEGO NIEUŚWIADAMIANEGO
Drogi czuciowe filogenetycznie stare (2-neuronowe) odpowiadają za czucie głębokie prioprioceptywne, nieuświadamiane przez ustrój. Drogi te zaczynają się na obwodzie mechanoreceptorami, a kończą w robaku móżdżku.Drogi te są tylko 2-neuronowe :
- ciało I neuronu rozpoczyna się zawsze w zwoju rdzeniowym
- ciało II neuronu rozpoczyna się natomiast różnie :
- droga klinowo-móżdżkowa - jądro klinowe dodatkowe
- droga rdzeniowo-móżdżkowa tylna [Flechsiga] - jądro grzbietowe Clarke'a
- droga rdzeniowo-móżdżkowa przednia [Goversa] - komórki graniczne rogu przedniego rdzenia kręgowego
Droga klinowo-móżdżkowa jest nieskrzyżowana, czyli prosta, przewodzi ona czucie głębokie i nieuświadomione z kończyny górnej do ipsilateralnej strony móżdżku.
Pozostałe 2 drogi, tj. rdzeniowo-móżdżkowa przednia i tylna przewodzą czucie głębokie nieuświadamiane z obu kończyn dolnych.
Droga rdzeniowo-móżdżkowa tylna nie krzyżuje się, natomiast droga rdzeniowo-móżdżkowa przednia krzyżuje się aż 2 razy. Dlatego zawiaduje ona poprzez móżdżek ipsilateralną stronę ciała.
15.12.2008. 20:45
Droga klinowo-móżdżkowa
Droga klinowo-móżdżkowa i droga rdzeniowo-móżdżkowa tylna docierają do móżdżku najkrótszą drogą, przez konary dolne móżdżku.Natomiast droga rdzeniowo-móżdżkowa przednia dociera do móżdżku najdłuższą trasą, tj. przez konary górne móżdżku.
Wszystkie drogi czucia głębokiego dochodzą do móżdżku dawnego (paleocerebellum), czyli płata przedniego, tylnego oraz jąder kulkowatych i czopowatych.
LEWOSTRONNE POŁOWICZNE USZKODZENIE RDZENIA KRĘGOWEGO NA ODCINKU LĘDŹWIOWYM
- niedowład spastyczny (bo uszkodzenie I neuronu), tożstronny, lewostronny, bo uszkodzenie poniżej piramid
- brak czucia głębokiego w nodze lewej, bo uszkodzenie nastąpiło w ramach I neuronu, przed skrzyżowaniem
- brak czucia powierzchownego (bólu i temperatury) w prawej nodze, bo uszkodzony II neuron, już po skrzyżowaniu
- brak czucia głębokiego w nodze lewej, z racji uszkodzenia nieskrzyżowanej drogi rdzeniowo-móżdżkowej tylnej oraz ataksja w prawej nodze, z racji uszkodzenia drogi móżdżkowo-rdzeniowej przedniej, po jej skrzyżowaniu.
15.12.2008. 20:44
W internecie można znaleźć mnóstwo różnych stron. Naszym zdaniem ta jest naprawdę dobra nauka włoskiego. Inną stroną, którą warto odwiedzić jest nauka angielskiego, Z pewnością zainteresuje Cię ta strona meble na wymiar. Nie zapomnij odwiedzić alergia. Ta witryna także jest ciekawa tłumaczenia techniczne.Spis treści
- DROGI CZUCIOWE
- RÓŻNICE
- UKŁAD PRZEDNIO-BOCZNY
- DROGI CZUCIA GŁĘBOKIEGO NIEUŚWIADAMIANEGO
- Droga klinowo-móżdżkowa